Kultura

Arheo radovi na Prečistoj Krajinskoj

| 03:12:2012 | 01:10:46

Na lokalitetu manastira Prečiste Krajinske odvijaju se arheološki radovi u okviru projekta “Putevi kontinuiteta”. Trenutno se istražuje groblje uz južnu stranu manastira, jer nekropola do sada nije istraživana.
 
Govoreći o istraživanjima Prečiste Krajinske, rukovodilac istraživanja arheolog 
Vilma Kovačević objašnjava da im je cilj, odnosno ideja vodilja, da otkriju temelje starije crkve Svete Marije iz 11. vijeka i samostana, jer u istraživanjima rađenim prije tridesetak godina nisu pronađeni ostaci ranije crkve.
 
“To je razumljivo, jer je u tom periodu manastir bio potpuno urušen i tada se prije svega morao raščistiti prostor. Tom prilikom je manastir konzerviran, izuzev kule koja nije dovršena. Arhitektura kakvu danas vidimo je s kraja 14. i početka 15. vijeka, i tokom starih istraživanja u ruševini je otkriven dio krsta enkolpiona, koji se datira u period od 9. do 11. vijeka. Prema ranijim istraživanjima smatra se da se temelji starije crkve nalaze ispod postojeće, jer je poznato da se kultno mjesto poštovalo i da se na temeljima stare zidala nova crkva”, dodaje Kovačević.
 
Uz sami manastir nalazi se livada koja je u privatnom vlasništvu, a arheolog Kovačević priča da je vlasnik prilikom sadnje maslina otkrio skelet. Odmah je prestao sa radovima i odlučio da na čitavom prostoru uz južnu stranu manastira više ništa ne radi. Ponuđeno mu je i da taj komad zemlje proda, ali ni to nije želio da učini.

 
Arheolozima jeste bio cilj da pronađu stariju crkvu, Kosarin grob i istraže nekropolu, ali kako kaže Kovačević, kada su došli na teren - shvatili su da to neće biti moguće uraditi u jednoj kampanji. Mnogo je vremena potrošeno na raščišćavanje terena i pripremu, počele su kiše koje ni idu na ruku istraživačima, i stoga će predložiti da se iduće godine urade reviziona istraživanja same crkve. U onim urađenim 1985. godine nije se išlo dovoljno duboko da bi se mogli otkriti temelji ranije crkve, a i rezultati tadašnjih istraživanja nisu objavljeni.
 
Stoga su se, kako objašnjava arheolog Nikola Borovinić, usmjerili na istraživanje nekropole. Pronašli su dosta grobova, od kojih neki imaju kamenu konstrukciju.
 
“Ovo je monaško groblje, i tu se sahranjivalo tokom dugog perioda. Ne čudi zato što ima dosta grobova i što su isprepletani. Skeleti su orijentisani u pravcu istok-zapad. U nekim slučajevima kamena ploča išla je preko groba, a u nekima je nema. Nisu pronađeni nikakvi grobni prilozi, ništa što bi pomoglo pri datovanju. Pronašli smo samo parčiće cigle i skromne keramičke predmete koji se vezuju za život manastirskog konaka, ali naše istraživanje se nastavlja”, istakao je Borovinić.
 
Arheolog Mitra Cerović podsjeća da se kroz groblja često može rekonstruisati život i da zato pokušavaju da determinišu načine sahranjivanja. Nekropola je, kaže, pratila intenzivan život manastira. Ipak, naglašava da je važno otkriti temelje starije crkve, ali to zahtjeva veću ekipu, više novca i mora se raditi duže.
 
“Od 1985. nije u Prečistoj Krajinskoj ništa istraživano i na osnovu do sada otkrivenog vidi se da se moraju nastaviti istraživanja. Poenta je da se urade i rekognosciranja okolnog područja. Obišli smo u literaturi poznate lokalitete u blizini kao što je Kraljić, gdje je bio Vladimirov dvor. Pored njega treba istražiti još neke mjesta u okolini, a to će biti prilika da osvježimo memoriju, podsjetimo se naše istorije koju nedovoljno poznajemo”, kaže Cerović.
 
I ona i Vilma Kovačević ističu da je u pitanju reprezentativan lokalitet i da bez njega nema praćenja puteva kontinuiteta, kako se i zove projekat koji su inicirali Ministarstvo kulture i Narodni muzej Crne Gore.
 

RADIO BAR LIVE STREAM